Estêrenas
بسم الله الرحمن الرحیم __________________IN THE NAME OF GOD
(ههسارهکان له بههار
گهلاوێژ
هاتن له روشنی بهیانیان
مهریخ
له ئهوهڵی شهو ههیه تا چهن کاتژمێرێک بهله هاتنی خۆر.
بێرجیس
هاتن له نیوهشهو تا بهیانی.
کهیوان
له ئهوهڵی شهو ههتا چهن ماوه له نیوه شهو.
نهقشهی تهواوه ئاسمانی ئه م شو
ئهم بهشه له ماڵپهرهکهم چۆنیهتی جێگیر بونی ئهستێرهکان و دێکه پهیکهره ئاسمانیهکان له ئاسمانی ئهم شهوانه بۆ ئاسمانی شاری سهقز و دیکه ئهرز و توله جغرافیاییهکانی نزیک بهم شاره له بهشی باکۆری زهوییه.
سه عا ته كان و تاريخي رو به روي نه قشه ، ئه و وه ختانه ئه نويني كه ئه م نه قشه له گه ل ئاسماني شه و ييكيكه.
كاري بكه ن كه وينه ئاسمانيه كان له نزيكي ئاسوي باشوره وه هه تا ناوه راستي نه قشه كه بدوزنه وه.
و هه ر وه ها بو دوزينه وه ي وينه ئاسمانيه كاني ئاسوي باكور رو بكه ن له با كوري ئاسمان . و نه قشه كه يش جوري بسورينن كه باكوري نه قشه كه بچيته خواره وه.
ئيستا له دره وشانترين ئه ستيره كانو ده ست پي ئه كه ين.ئه ستريره كان كومه ل كومه ل له په ناي يه كترينن .ئيستا ئه گه تماشاي نه قشه كه بكه ين بري له م كومه لانه به خه ط به يه كه وه وه صل بوون كه خويان وه ك بري ه شتي ده وروبه رمانه وه(وه كو ئينسان ، ئاژه ل ، وينه ي هندسيه كان) ئه نوينن .
ئه گه ر جوان له روي نه قشه كه وه به خاطريان بسپيرين كه كامييك له ئه ستيره كان به يه كه وه له ئاسمانن، به خشاني چاويك له ئاسمان ئه بينين كه ئه م وينه ئاسمانيانه له ئاسمانيش دا كتوپر دينه به ر چاو.
ئه لبه ته ئه وه يشتان له بير بيت كه ئه م نه قشه بيجكه له ئه ستيره كان كومه لي له كاكشانه كان ، هه وره گازيه كان ، و زور له په يكه ره ئاسمانيه كاني تيدا يه .
بو دوزینهوهی ئهستێرهکان و برجهکان له وهرزی بههار یهتوانین له برجی ورچی گهوره کهڵک وهر بگرین.
که به آێوهیێکی زور بهرچاو له ئێوارهکانی بههار له سهرهوهی ئاسوی ئاسمانی باکۆر دیاره . حهوت ئهستێره له ئهندامانی زۆر بهرچاوی ئهم بۆرجهن . له روی نمودار ئهتوانن بزانن که دو ئهستێرهی ئاخری ئهم دهسه به لای ئهستێرهی قۆتبهوه(ئهستێرهی باکۆر) رێیان گرتووه . له روبهروی ئهستێرهی باکۆر پهنج ئهستێره كه وهکوو Wن، برجی ذات الكرسي دروست ئهکهن.
ئهستێرهی باکۆر تیشکهکهی نهزۆره و نه کهم ، که له شوێنێک که زۆر ئهستێره به چاو نایێت ، جێی گرتووه.
ئهم ئهستێره بهتاواوی له قۆتبی باکۆری ئاسمان جێی نهگرتووه ، بهڵکو بهقهی دهرهجهیێک (دو ئهوهندهی مانگهشهو) له قۆتبی باکوری دهقێقی ئاسمان دورکهوتوهتهوه. له شهواندا ئهگهر چاولێکهری ئاسمان بین ، ئهزانین که تهواوی ئهستێرهکانی ئاسمان به دهوری ئهستێرهی باکۆرهوه ئهخۆلێنهوه..
بگهرینهوه بۆ برجی ورچی گهوره :ئهگهر دو ئهستێرهی ئاخری ئهم بۆرجه له ئهولای ئهستێرهی باکوور چاو لێ بکهین چاومان ئهکهوێت به بۆرجی شێر (اسد) . ئهم بۆرجه وێنهیێکی وهکوو شێر ههیه که سهری وهکوو داس وایه وه برێکیش له عهلامهتی پرسیاری فارسی وایه.
ئهستێره کانی ئاسمانی شهوی مانگی رهشهمه (اسفند)
لهم مانگه وێنهئاسمانییهکانی ثور ، راوچی ، سێ گۆشی زمسانی له کاتژمێری 10ی شهو ، له ئاسۆی رۆژئاوا کهم کهم دائهچێت .
ئهستێرهکانی کاستۆر و پولۆکس هێشتا به باشی له بهرچاون و عیوق له ئاسۆی سهرهوهی باکۆری رۆژئاوا ئهدرهوشێتهووه .
ئهستێرهی قلب الاسد (پرتیشک-ترین ئهستێره له وێنهئاسمانی شێر ) ، نزیکهی کاتژمێری 10ی شهو ، له ئاسۆی سهرهوه به باشی دیاره.
لهم مانگه حهوت حهستێرهی ناسراوی ئهستێرهناسان ، یانی ئهستێرهکانی ورچی گهوره (دب اکبر ) به باشی دێنه بهرچاو. له ئاسۆی رۆژههلاتی ئاسمان ئهستێرهکانی سماک اعزل و سماک رامح ، که ههوال له نزیک بونی وهرزی بههار ئهدهن جێیان گرتووه.
له راستهوه بۆ چهپ : سهحابی قرژانگ – سهحابی راوچی – سهحابی سهرئهسپی
ئهم پهیکهرانه که ئێوه ئهیبینن ، پێیان ئهوترێت سهحابی ( تۆز و خۆڵێک که بهدوای تهقاننهوهی ئهستێرهیێک بهجێ مابێ که برێکیان زۆرتری گازهکان وهکوو هیدرۆژن-یان ههیه که بۆ لهداییک بونی کۆمهڵێکی زۆر ئهستێرهی تازه باشترین جیگایه.کهواته جێگای لهداییک بونه ئهستێرهیه. و ههروهها دهسهیێکی تر لهم سهحابیانه پره له کۆمهڵێک ئهستێرهی پیر که له حاڵی مردنن. کهواته قهبرستانی ئهستێرهن.
ئهمهش وێنهیێکی جوان له قهلبی کاکهشانهکهمان بۆ ئێوهی ئازیز
bravenet.com